Ze verschuilen zich onder water en leiden een leven waar wij niet zoveel van weten. Misschien stapte je er al eens op? Of gleed één van zijn tentakels al langs je in het water?

Kwallen zwemmen al 500 miljoen jaar in onze zeeën. Langer dan de dinosaurussen. Langer dan bijna alles dat op onze planeet leeft.

Kwallen zijn meer dan glibberige strandgasten. Het zijn slimme overlevers. Deze zomer ontdek je hun wonderlijke wereld in KWAL-ity time, een prikkelende expo in het Duinenhuis. Van begin juli t.e.m. 31 augustus.

Geen zak blubber

Kwallen behoren tot de neteldieren. Ze hebben geen hersenen, geen hart en geen longen. Toch reageren ze op hun omgeving, vangen ze prooien en overleven ze in bijna alle zeeën. Hun lichaam bestaat voor 95 tot 98 procent uit water. De rest? Onder meer collageen en andere eiwitten. Geen wonder dat een kwal zo sierlijk door het water danst.

In onze Noordzee komen verschillende soorten voor. De bekendste is de oorkwal, die je herkent aan de 4 ringen in haar hoed. Ze heeft een zwakke steek waar je nauwelijks last van hebt. De blauwe haarkwal is wel de boosdoener achter die prikkende striemen na een zwembeurt. Dan heb je nog de kompaskwal en de zeepaddenstoel – met een hoed van 30 cm, de grootste bij ons.

Daarnaast vind je langs onze kust nog ribkwallen zoals het zeedruifje, de meloenkwal en de Amerikaanse ribkwal. Die laatste hoort hier niet thuis, maar past zich sterk aan. Ribkwallen kunnen niet steken en danken hun naam aan rijen kammen (ribben) over hun lichaam.

Prikkelend, maar niet kwaadaardig

Kwallen vallen je niet aan. Ze drijven mee met de stroming. Raak je hun tentakels aan, dan schieten netelcellen automatisch in actie. Een steek voelt soms als brandnetels op je huid. Spoel dan met zeewater, niet met zoet water.

En helpt plassen op een kwallenbeet? Dat is helaas een fabeltje.

KWAL-ity time toont hoe bijzonder deze stille zeewezens zijn. Kom dus zeker kijken.

5 bizarre kwallenfeiten

  • Kwallen vlogen al de ruimte in. In 1991 reisden 2.000 kwallen mee aan boord van de Columbia Shuttle. Ze kwamen terug met meer dan 10.000.
  • De onsterfelijke kwal bestaat echt. De turritopsis dohrni kan telkens terugkeren naar zijn beginstadium en zo opnieuw beginnen.
  • Kwallen legden een kerncentrale plat op 10 augustus 2025. Toen vielen 4 Franse reactoren stil door een massa zeepaddenstoelen in het koelwater van Gravelines (Noord-Frankrijk).
  • De kwal won al twee keer de Nobelprijs. Natuurlijk niet zelf, maar wel dankzij hem: in 1913 voor de ontdekking van anafylaxie (levensbedreigende allergische reactie) en in 2008 voor een fluorescerend eiwit dat nu wordt gebruikt bij medische beeldvorming.
  • Kwallen poepen via hun mond. Ze hebben maar 1 opening: die dient als ingang (mond) en als uitgang.