Expo: de duinenabdij en de zee: Monniken met een vloot

Ze waren overlevers, handelaars en zeevaarders. Deze zomer vertelt het Abdijmuseum dat verhaal in de tentoonstelling De Duinenabdij en de zee. Een expo voor het hele gezin.

Hoe het begon

De naam alleen al – Onze-Lieve-Vrouw-Ten Duinen, of Duinenabdij in de volksmond – verwijst naar het historische Vlaamse kustlandschap waarin de abdij ontstond. Het verhaal begint met één kluizenaar, Ligerius, die zich in de 12e eeuw in de duinen tussen Veurne en de zee vestigde. Hij koos voor een leven dicht bij de natuur. Vrij snel volgden anderen zijn voorbeeld en sloten ze zich bij hem aan. Wat begon als een kleine gemeenschap groeide in korte tijd uit tot de grootste cisterciënzerabdij van het graafschap Vlaanderen. Zeven eeuwen lang gaf de abdijgemeenschap mee vorm aan de regio.

Grillige zee

Hoe leef je op een plek waar wind, zand en zout water elke dag de regels bepalen? Het leven aan de kust was hard en zwaar, maar de monniken maakten van de nood een deugd. De zee werd hun bondgenoot: ze bracht vis, schaal- en schelpdieren, verbond de abdij met andere kustregio’s en opende deuren naar handel en allianties. De abdij bouwde zelfs een eigen vloot. Haar schepen kregen toestemming om beschutting te zoeken in de Engelse Cinque Ports, waar ze ook herstellingen konden laten uitvoeren.

Machtige vloot

De schepen vertrokken met ladingen en keerden terug met andere goederen. Vanuit die contacten ontstonden nauwe handelsrelaties met overzeese regio’s. De zeevaart droeg bij aan de groei van de abdij tot een rijke en invloedrijke gemeenschap in Vlaanderen. Zo succesvol zelfs dat de abdij werd berispt omdat haar schepen te ver gingen. Alleen voor eigen gebruik, dat was de boodschap van het algemeen kapittel.

Vissen en dolfijnen

In tegels, bakstenen en gebruiksvoorwerpen duiken sporen van de zee op: vissen, schelpen en golvende patronen. Zelfs het embleem van de abdij toont een dolfijn. De hoge abdijkerk hielp zeevaarders bovendien hun weg te vinden en maakte van de abdij een herkenningspunt aan de kust. In het ruige kustgebied bood de abdij ook een veilige haven voor reizigers, pelgrims en handelaars. De invloed van de zee is niet alleen zichtbaar in het dagelijkse leven van de monniken, maar komt ook terug in de architectuur, kunst en identiteit van de abdij.

Bouwstenen

De Duinenabdij en de zee brengt objecten uit de collectie van het Abdijmuseum, maar ook bruiklenen van andere partners. Ook illustrator Arnold Hovart en Little Brickroom, met creaties in LEGO-bouwstenen, zorgen voor extra verbeeldingskracht.

Ontdek het zelf

De tentoonstelling stuurt je terug naar een tijd waarin mens en zee onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. De expo loopt nog tot begin volgend jaar in Abdijmuseum Ten Duinen en is inbegrepen in het museumbezoek.