"De topmomenten? Wanneer onze begeleiding leidt tot een succesvolle sollicitatie"

Vrijwilliger Greta Lefevere ziet elke week wat er schuilgaat achter een taalbarrière en hoe een eenvoudig gesprek soms een leven verandert.

Tij-dingen: Je bent vrijwilliger bij het ABC-Kaffee. Wat houdt dat in?

Greta Lefevere: "We zijn een team van 8 gedreven mensen die een praattafel begeleiden. Elke week bekijken we welke anderstaligen aanwezig zijn en organiseren we praattafels volgens het taalniveau van de deelnemers. Ik wil zeker ook een dikke pluim geven aan de vrijwilligersverantwoordelijken van het Sociaal Huis. De organisatie is fantastisch en ze ontvangen ons in een warm nest. De werking wordt constant bijgestuurd en verbeterd. Al enkele jaren is er een kinderopvang tijdens de sessies zodat ouders hun kinderen 2 uurtjes kunnen afgeven aan een vrijwilliger die met hen wandelt of knutselt. Sinds kort startte er een ABC-Kaffee op in de bib - op zaterdag - zo krijgen mensen die werken ook een taalbad. We zijn een enthousiaste ploeg en proberen om nieuwkomers en anderstaligen te helpen integreren."

T-d: Beschrijf eens een typisch moment waarop je merkt dat iemand een stap vooruitgaat.

Greta: "Wanneer iemand een artikel uit een krant meebrengt en dat in het groepje wil bespreken. Of iemand die na een optreden zijn enthousiasme in het Nederlands probeert over te brengen… Maar de topmomenten zijn die waarbij onze begeleiding leidt tot succesvolle sollicitaties met vast werk tot resultaat. Dat is de kers op de taart. En bij een redelijk aantal is dat toch al gelukt. De mensen leren ook termen die handig zijn bij een sollicitatiegesprek: dienstencheques, flexibiliteit, flexibele uren of wat een woonzorgcentrum is."

T-d: Hebben jullie vaste 'klanten'? Mensen die lang blijven komen?

Greta: "Zeker. Een aantal mensen uit Oekraïne die blijven komen wanneer ze kunnen. Sommigen hebben vast werk nu en dan is dat wat moelijker, maar nu kunnen ze ook op zaterdag langskomen in de bib. Ik herinner me een kraanvrouw - iemand die in de bouw werkte in haar thuisland - die nu in een woonzorgcentrum werkt."

T-d: Wat is het meest verrassende onderwerp dat ooit aan bod kwam?

Greta: "Misschien niet het onderwerp, maar het feit dat iemand analfabeet is zonder dat iemand het opmerkt. Die mensen proberen zo goed mogelijk te verbergen dat ze de woorden niet kunnen opschrijven. Soms zijn ze niet vertrouwd met ons alfabet. En onderwerpen genoeg: zoals de verschrikkelijke toestanden van de vrouwen in Afghanistan onder hun huidige regime. Een goede tip nog voor de Koksijdenaars: spreek Nederlands met nieuwkomers. Dialect of streektaal verstaan ze echt niet. Dat krijg ik regelmatig te horen."

T-d: Hoe ga je om met het verschil tussen wat iemand wil zeggen en wat die op dat moment al kan zeggen in het Nederlands?

Greta: "Ik probeer die persoon in korte zinnen te laten spreken. En uiteraard feliciteer ik hem of haar met wat hij of zij al kan en moedig aan om vooral verder te durven spreken. Ook buiten het leslokaal."

T-d: Wat neem jij mee naar huis na zo’n namiddag?

Greta: "Een namiddag is vooral mentaal zwaar. Alles wat gezegd werd, blijft door je hoofd spoken. Sommige cursisten weiden uit over hun persoonlijke situaties en uitzichtloze procedures en dat doet je wel breder en kritischer kijken op de maatschappij en andere culturen en regimes. Zelf kan je dan terug naar je veilige haven, maar sommigen blijven in zeer onzekere situaties achter. Dat knaagt wel."

T-d: Leer jij zelf ook dingen bij van de mensen die langskomen bij het ABC-Kaffee?

Greta: "Vrouwelijke deelnemers delen graag recepten en vertellen wat ze bij hun feesten doen en eten. Dat is meestal veel uitgebreider dan hier. Ze tonen dan foto’s van hun ellenlange feesttafels vol exotische gerechten... Ik leer daarnaast vooral dat wij geluk hebben hier te leven in comfortabele omstandigheden en dat dit niet vanzelfsprekend is."

T-d: Hoe ziet zo'n namiddag eruit?

Greta: "Eerst is het een beetje wachten tot iedereen er is, want ze komen niet allemaal op tijd. Pas, op we leren dat wel. Het uurwerk lezen, zeggen dat je op tijd moet zijn voor een afspraak. Wie al langs geweest is, heeft zijn vaste tafel. Elke week zijn er ook een paar nieuwe en die worden dan getest op hun kennis van het Nederlands. We werken met verschillende tafels en het is de bedoeling dat de deelnemers aan een tafel ongeveer hetzelfde niveau hebben."

T-d: Zitten er grote verschillen tussen de deelnemers qua taalkennis?

Greta: "Vooral de mate van geschooldheid is belangrijk. Mensen zonder schoolse achtergrond kunnen niet lezen of schrijven. We merken dat mensen uit Oekraïne een hogere scholingsgraad hebben dan mensen uit bv. Somalië. Politiek en religie houden we buiten onze tafel, maar kunnen wel aan bod komen tijdens de thema's. Denk dan aan Pasen. Waarom vieren ze dat in Oekraïne een week later dan bij ons?"

T-d: Wat met nieuwe mensen? Worden die eerst voorgesteld aan de groep?

Greta: "Ja, ze worden voorgesteld aan de leden van hun tafel. Na een kleine test. Een getal tonen en vragen of ze dat kunnen uitspreken. Vragen van waar ze zijn. Zo kunnen we hun taalniveau inschatten. Daarna stellen ze zichzelf voor aan hun tafel. En de rest van de groep doet dat ook."

T-d: Wat met iemand die nog geen woord Nederlands kent?

Greta: "Dan gebruiken we kaarten met pictogrammen. Een beeld van een appel is overal herkenbaar. Appel-appels-appeltje: zo leren ze ineens 3 woorden. En dan bouwen we verder op met andere kaarten: kleuren, dagen, maanden, kleding,… Nieuwkomers moeten een inburgeringscursus volgen en als ze langskomen bij het ABC-Kaffee, krijgen ze extra punten."

T-d: Komen er ook Franstaligen langs?

Greta: "De laatste tijd zelfs meer en meer. Ook mensen die hier al lang wonen. Ze voelen dan toch de behoefte om Nederlands te leren ook al kunnen ze hier perfect functioneren in het Frans. En dat is goed."

T-d: Nemen mensen ook documenten van thuis mee?

Greta: "Dat gebeurt regelmatig. Als het officiële documenten zijn, verwijs ik hen door naar een maatschappelijk werker. We krijgen veel praktische vragen: bv. hoe zeg ik een afspraak bij de dokter af? Of hulp vragen om een verjaardagskaart - zonder fouten - te schrijven voor een buurvrouw. Je hoort het: we zijn een gedreven en enthousiast team."