Stienestekers zijn vrouwelijke garnaalkruiers. Toch is er één man die al jarenlang met hen mee de zee in mag: fotograaf Henri Lemineur. Sinds 2012 volgt hij de groep van dichtbij, met zijn camera tussen de steeknetten. Tot 13 februari zie je een selectie van zijn beelden in het gemeentehuis.

Deel op

Tij-dingen: Henri, jij volgt de Stienesteekers al sinds 2012. Hoe kwam je bij hen terecht?

Henri Lemineur: “Ik ging toen al jarenlang mee met de paardenvissers. Ik was de enige fotograaf die mee de zee in trok. Toen de vrouwen van de Handelaarsbond van Oostduinkerke de traditie van het stienesteken nieuw leven inbliezen, leek het mij dus logisch dat ik ze vroeg of ik hen ook mocht volgen. Normaal gezien mocht er geen enkele man mee het water in. Gelukkig kreeg ik die bijzondere toelating.”

T-d: Waar komt die traditie eigenlijk vandaan?

Henri: “Vroeger gingen de vrouwen garnalen vangen wanneer hun echtgenoten naar IJsland waren. Er was weinig werkgelegenheid in de streek en dus moesten ze zelf instaan voor het inkomen. Daarom trokken ze met hun steeknet de zee in. De vangst zorgde letterlijk voor eten op tafel. Deze stienestekers waren sterke, ondernemende vrouwen die op zichzelf waren aangewezen. Sinds 2012 bliezen ze de traditie nieuw leven in: van april tot oktober zie je ze bijna wekelijks in zee."

T-d: Wijlen ereschepen Dorine Geerssens speelde een belangrijke rol. Hoe herinner jij je haar?

Henri: “Als een uitzonderlijke vrouw. We hebben veel gemeenschappelijk: verbeeldingskracht, menselijke warmte en stralen dynamiek uit. Het is inderdaad Dorine die aan de basis ligt van de Stienesteekers, vroeger ook van die feesten, maar ze lanceerde bijvoorbeeld ook het Bos van Commerce. Dorine zette Oostduinkerke mee op de kaart. Ze bracht mensen samen.”

T-d: Wat maakt de Stienesteekers voor jou zo bijzonder?

Henri: “Het zijn allemaal hardwerkende vrouwen, maar nu kruien ze niet meer uit noodzaak natuurlijk. Wel uit liefde voor de traditie en de zee. Het is ook een heel hechte vriendinnengroep. Ze beleven deze traditie niet alleen voor zichzelf, want aan de waterlijn maken ze jong en oud vertrouwd met de visserij en alles wat in zee leeft.”

T-d: Jij staat voor je foto’s letterlijk tussen hen in het water. Dat lijkt ons niet altijd simpel.

Henri: “Dat is het ook niet. Van de paardenvissers leerde ik veel over de zee en de gevaren: de onderstroom. Waar er putten in het zand zijn en hoe kellen (achtergebleven meertje zeewater op het strand als het eb wordt, red.) ontstaan. Je moet leren stabiel blijven en de golven zien aankomen. Een golf neem je beter van opzij dan frontaal. En soms moet je heel snel je foto maken vóór je zelf volledig nat wordt.” (lacht)

T-d: Wat wil je met deze tentoonstelling vooral laten zien?

Henri: “Ik hoop dat bezoekers de passie van deze vrouwen en de magie van de zee ervaren. Maar minstens even belangrijk is de verbondenheid en de vriendschap binnen de groep. Als ze in het water staan, gebeurt er iets bijzonders. Ik vergelijk het soms met yoga. Ze maken hun hoofd leeg en vergeten even al hun zorgen. En achteraf eventueel van de garnalen proeven tijdens het aperitief. Als er genoeg garnalen zijn…” (lacht)

Rond hun hals dragen de vrouwen een steekbard, ook wel een ‘totenmepper’ genoemd. Dat houten plankje dient normaal om de stok van het net tegen de borst te ondersteunen. Maar tijdens de après-pêche blijkt het ook een uitstekende onderzetter voor een glaasje cava.

T-d: Je bent zelf niet aan zee geboren. Vanwaar die sterke band met het garnaalvissen?

Henri: “Ik ben geboren in Libramont, hartje Ardennen. Daar ontstond tijdens mijn jeugd die fascinatie voor trekpaarden. Ze werden gebruikt om hout uit de bossen te slepen en te werken op het land. De boomsleper zette mij als kind soms blootsvoets op de rug van het paard. Ik hield me vast aan de manen. Toen ik later 'aanspoelde' in Sint-Idesbald, zag ik Johan Vanmassenhove in zee vissen. Met een trekpaard. Het was opnieuw liefde op het eerste gezicht."

De fototentoonstelling Stienesteekersloopt t.e.m. 13 februari 2027 op de derde verdieping van het gemeentehuis, bij het kabinet van de burgemeester. Henri Lemineur brengt er het hele ritueel in beeld.

Tip: Henri neemt ook deel aan de seniorenweek (16-22 november). Bekijk zijn fotoschilderijen in Assistentiewoning Cust'O. In samenwerking met 55+ Actief Koksijde.